ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΧΑΘΗΚΕ Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου (1928-1957) ήταν αγωνιστής της ΕΟΚΑ, κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα του 1955-59 εναντίον της Αγγλικής κατοχής. Ήταν δεύτερος στην ιεραρχία της οργάνωσης και σκοτώθηκε από τους Άγγλους σε μάχη που δόθηκε κοντά στο Μοναστήρι Μαχαιρά. Κατά τη διάρκεια του αγώνα ήταν κυρίως γνωστός με το ψευδώνυμο Ζήδρος, ενώ εκ των υστέρων ονομάστηκε «Σταυραετός του Μαχαιρά». Στις 3 Μαρτίου 1957 οι Άγγλοι, ύστερα από προδοσία πληροφορήθηκαν το κρησφύγετό του κοντά στο Μαχαιρά. Το περικύκλωσαν με αυτοκίνητα και ελικόπτερα, μετά από πολύωρη μάχη και αρκετούς νεκρούς Άγγλους έριξαν βενζίνη στο κρησφύγετο και τον έκαψαν ζωντανό. Το καμένο σώμα του θάφτηκε στις 4 Μαρτίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως «τα φυλακισμένα μνήματα» από τους Άγγλους στρατιώτες.   Ο Γρηγόρης Αυξεντίου γεννήθηκε στην κωμόπολη Λύση, της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 22 Φεβρουαρίου 1928.Έπεσε στις 3 Μαρτίου 1957, κοντά στην Ιερά Μονή Μαχαιρά, σε μάχη εναντίον των Άγγλων. Για τον ήρωα ο Γ. Ρίτσος έγραψε την ποιητική σύνθεση "Αποχαιρετισμός". Στον "Αποχαιρετισμό" ο Γιάννης Ρίτσος παρουσιάζει τον εσωτερικό στοχασμό και την πάλη του ήρωα που οδηγεί στην αυτογνωσία. Ο ήρωας προσπαθεί να αποκαλύψει και να γνωρίσει τον εαυτό του. Μέσα από την κατάκτηση της αυτογνωσίας οδηγείται στην απόφαση της θυσίας συνειδητά και αυτόβουλα. Κι αυτή η απόφαση συνδέεται με την προσήλωση στο υπέρτατο χρέος για αξιοπρέπεια και ελευθερία.Ο ήρωας ολομόναχος βρίσκεται σε μια υπέρτατη στιγμή, ενώπιος ενωπίω με τον εαυτό του και τον κόσμο. Αυτή η μοναξιά, ωστόσο, καταργείται ολοκληρωτικά, γιατί η ως τη θυσία προσήλωση στο ιδανικό της ελευθερίας ανοίγει μια δίοδο κι ολόκληρος ο κόσμος με τις αξίες του πλημμυρίζει τη σπηλιά. Ο θάνατος εδώ δεν είναι θάνατος αλλά η πιο έντονη και δραματική κατάφαση της ζωής. Αποχαιρετισμός Γιάννης Ρίτσος Εν τάξει αδέρφια. Εδώ δεν είναι ακατόρθωτη η αδερφοσύνη για μας και για όλους. Εδώ οι διαφορές βουλιάζουνε σ' ένα χαμόγελο. ........................................................................ Με τούτη την αγάπη, λέω, πως μια μέρα, οι ξύλινοι σταυροί θα μπουμπουκιάσουν τριαντάφυλλα - ναι, κι ο δικός μου ο σταυρός, ο καμένος, ο πέτρινος, με τούτη, λέω, την αγάπη μια μέρα θα λυγίσουμε κείνους που φέρνουν τ' άδικο και σπέρνουνε το μίσος. Τούτη είναι η εντολή μου - μ' όλο που αυτή την ώρα δεν το ξέρω το μίσος σα να μην τόμαθα ποτές ή να το ξέχασα. Γεια σας. Όλο ετοιμάζουμαι να φύγω. Όλο σας αποχαιρετώ, κι ακόμα στέκω σαν κάτι νάχω να προστέσω ακόμα στον κόσμο. Σα νάχω να προσφέρω λίγη ακόμα ευτυχία σε σας απ' το μεδούλι μου. Θυμάμαι - καλοκαιριάτικο σούρουπο ήταν - σταμάτησα τ' αμάξι μπροστά σε μια καλύβα. Διψούσα. Μια μαυροφορεμένη γριά με φίλεψε με το κανάτι δροσερό νερό. " Φχαριστώ γιαγιά ", της είπα. " Καλή λευτεριά, γιε μου ", αποκρίθηκε. " Καλή λευτεριά, γιαγιά " της ξανάπα - κι ένιωσα πως της την χρωστάω. Μου΄βγαλε το κασκέτο και μου σφούγγισε με το χέρι της το κούτελό μου.( Ξέρετε, κι οι γριές μπορούνε να χαμογελάνε. ) Τη λευτεριά το λοιπόν ο καθένας μας τήνε χρωστάει σ' όλους. Μια λευτεριά μονάχα για τον ένα δε φελάει σε τίποτα ( αν υπάρχει ). Τίποτα δεν είναι μήτε για τον ίδιον. " Άντε γεια σου γιαγιά. Καλή λευτεριά, το λοιπόν " - κι έτριψα λίγο τα μάτια μου - έπεφτε κιόλας γαλανό το θάμπος της βραδιάς, δεν καλόβλεπα. Κι όπως τράβηξα πάλι με χαμηλωμένα τα δυο φώτα μου( γιατί έφεγγε ακόμα ) ένιωθα ν' ανεβαίνω με τ' αμάξι μου, μαζί κι ο μέγας κάμπος της Μεσαορίας βαθύς και σιωπηλός, αχνισμένος απ' το αργό φεγγαρόφωτο, ένιωθα ν' ανεβαίνω ίσα στον ουρανό κι ένιωσα το φεγγάρι που με χτύπησε κατάστηθα ολόδροσο, σάμπως χρυσό κωνσταντινάτο, το φεγγάρι κρεμασμένο μ' ένα σπάγκο απ' το λαιμό μου, να μου δροσίζει την καρδιά και λίγο - λίγο να ζεσταίνεται και ν' αχνίζει στον κόρφο μου. Κι έλεγα μέσα μου :δε φτάνει το τραπέζι, μήτε κάμποσος παράς στην τσέπη, μήτε το ψωμί και το φιλί, - δε φτάνει. Ο άνθρωπος είναι πιο τρανός απ' την καθημερνή την έγνοια του. Κι έλεγα πάλι που ο άνθρωπος αρχίζει από την έγνοια του για το ψωμί κι όλο τραβάει πιο πέρα απ' τη σκλαβιά του, από σκλαβιά σε σκλαβιά, από ξεσκλάβωμα σε ξεσκλάβωμα, απ' το ξεσκλάβωμα της πατρίδας, στο ξεσκλάβωμα του κόσμου, ώσπου να νιώσει, μπαίνοντας ίσα στον ουρανό, ν' αχνίζει το φεγγάρι στον κόρφο του, ώσπου να κλάψει μια νύχτα από αγάπη για όλο τον κόσμο. Έτσι άφησα σ' ένα χαντάκι τ' αμάξι μου. Πήρα τ' όπλο. Κι ανέβηκα στο βουνό. Έτσι βρέθηκα σε τούτη τη σπηλιά που το στόμιό της βλέπει ολόισα τον ήλιο. Το στρογγυλό της στόμιο είναι ο ίδιος ο ήλιος που θα τον νιώσω πάλι δροσερό, καθώς θα με περνάνε,( όπως κείνη τη νύχτα το φεγγάρι) - θα τον νιώσω δροσερό κωνσταντινάτο να μου δροσίζει το καμένο στήθος, κι έτσι λίγο - λίγο να ζεσταίνεται ο ήλιος και ν' αχνίζει στον κόρφο μας. Γεια σας. ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΗΜΗ     Αφήνω γεια στον Όλυμπο, σ' όλα τα κορφοβούνια κι εσείς λημέρια μου έρημα, πλατάνια με τους ίσκιους. Ζήδρο μου, καπετάνιε μου, του Μαχαιρά ξεφτέρι, Ζήδρο μου, η θυσία σου τη λευτεριά θα φέρει. Βρυσούλες με κρύα νερά και χαμηλά λημέρια, αφήνω γειά στους σταυραετούς και σ' όλα τα ξεφτέρια. Ζήδρο μου, καπετάνιε μου, του Μαχαιρά ξεφτέρι, Ζήδρο μου, η θυσία σου τη λευτεριά θα φέρει. Αφήνω γεια στον ήλιο μου και στο χρυσό φεγγάρι που μου 'φεγγε να περπατώ σαν άξιο παλληκάρι. Ζήδρο μου, καπετάνιε μου, του Μαχαιρά ξεφτέρι, Ζήδρο μου, η θυσία σου τη λευτεριά θα φέρει.